Emeklilikte 3 Ayrı Sistem Bitiyor 2008 Öncesi ve Sonrası Ayrımı Ortadan Kalktı!
Emeklilik sisteminde devrim niteliğinde bir değişikliğe gidiliyor. Mevcut karmaşık yapıyı sadeleştirmek için hazırlanan taslak çalışmaya göre statü farkı gözetmeksizin tüm çalışanlar tek çatı altında toplanacak. Emekli aylığı hesaplamasında "ödenen prim miktarı" belirleyici olurken, sistemde daha uzun süre kalıp yüksek prim yatıranların maaşı katlanarak artacak.
Türkiye'deki sosyal güvenlik sisteminin aktüeryal dengesini korumak ve sürdürülebilirliği sağlamak amacıyla hazırlanan reform paketinin detayları netleşmeye başladı. Mevcut sistemde 2000 öncesi, 2000-2008 arası ve 2008 sonrası olmak üzere üç farklı hesaplama yöntemi bulunması maaşlarda adaletsizliğe yol açıyordu. Yeni model bu karmaşayı bitirerek standart bir yapı getirmeyi hedefliyor.
Statü Farkı Tarih Oluyor
Hazırlanan çalışmanın en dikkat çekici maddesi kurumlar arası birliğin sağlanması. Buna göre işçi, memur ve esnaf ayrımı (4A, 4B, 4C) maaş bağlama parametrelerinde eşitlenecek.
-
Norm Birliği: Emeklilik için gereken prim gün sayısı ve yaş şartı, statüye göre değil çalışma süresine göre standart hale getirilecek.
-
Bağ-Kur Avantajı: Özellikle 9000 prim günü şartı nedeniyle mağdur olan esnafın prim yükü düşürülerek SSK'lılarla eşit seviyeye çekilecek.
Çok Prim Ödeyenin Maaşı Düşmeyecek
Mevcut sistemin en çok eleştirilen yönü olan "sistemde kaldıkça maaşın düşmesi" riski yeni modelle ortadan kalkıyor.
-
Teşvik Sistemi: Çalışanlar emeklilik hakkını elde etse bile sistemde kalıp prim ödemeye devam ettiklerinde, bağlanacak aylık tutarı her yıl artacak.
-
Maaş Hesabı: Aylık Bağlama Oranı (ABO) sabit bir katsayı yerine, yatırılan prim miktarına endeksli hale gelecek. Asgari ücretten değil, gerçek maaş üzerinden prim yatıranlar emeklilikte bunun karşılığını yüksek maaş olarak alacak.
İkinci Emeklilik Geliyor
Reform paketi sadece mevcut sistemi düzeltmekle kalmıyor, "Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi" (TES) ile çalışanlara ikinci bir maaş hakkı tanıyor. Otomatik Katılım Sistemi'nin (OKS) işveren katkısıyla güçlendirilmesiyle oluşacak fon, çalışan emekli olduğunda toplu para veya ikinci bir aylık olarak geri dönecek. Kıdem tazminatının bir kısmının da bu fona devredilmesi masadaki formüller arasında yer alıyor.
